Τι είναι η παχυσαρκία;

Το υπερβολικό σωματικό βάρος και η παχυσαρκία είναι αποτέλεσμα της μη φυσιολογικής ή υπερβολικής συσσώρευσης λίπους. Το βάρος αυξάνεται όταν διαταράσσεται η ισορροπία του ενεργειακού ισοζυγίου δηλ όταν οι προσλαμβανόμενες θερμίδες είναι περισσότερες από αυτές που καταναλώνονται.

Ο ορισμός της παχυσαρκίας γίνεται με κριτήριο τον δείκτη μάζας σώματος : ΔΜΣ = Σωματικό βάρος / Ύψος2 

Ποια είναι η κατάταξη με γνώμονα το βάρος;

Ανάλογα με το ΔΜΣ τα άτομα κατατάσσονται σε :

  • Λιποβαρή
  • Φυσιολογικού βάρους
  • Υπέρβαρα
  • Παχύσαρκα

Πόσο συχνή είναι η παχυσαρκία;

Η παχυσαρκία έχει χαρακτηριστεί ως παγκόσμια επιδημία.
Αποτελεί το σημαντικότερο χρόνιο πρόβλημα υγείας στους ενήλικες.
Στην Ελλάδα το 65% των ανδρών και το 55% των γυναικών είναι υπέρβαροι.

Ποια είναι τα αίτια της παχυσαρκίας;

Η αυξημένη πρόσληψη θερμίδων και η μειωμένη κατανάλωση ενέργειας
(καθιστική ζωή/ έλλειψη σωματικής δραστηριότητας) έχουν ως αποτέλεσμα
το πλεόνασμα θερμίδων, το οποίο αποθηκεύεται ως λίπος.

Υπάρχουν και άλλα αίτια παχυσαρκίας;

Εκτός από το θετικό ενεργειακό ισοζύγιο υπάρχουν και νοσήματα που προδιαθέτουν σε αύξηση του σωματικού βάρους, όπως η κατάθλιψη και οι ορμονικές διαταραχές.
Πιο συγκεκριμένα, ο υποθυρεοειδισμός έχει σημαντική επίδραση στη μείωση του μεταβολισμού στον οργανισμό με αποτέλεσμα την ανεξήγητη παχυσαρκία ή τη δυσκολία στην απώλεια βάρους. Άλλα ορμονικά νοσήματα που σχετίζονται με την παχυσαρκία είναι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και το σύνδρομο Cushing , που οφείλεται στην αυξημένη παραγωγή κορτιζόλης στον οργανισμό.
Τέλος, υπάρχουν και φάρμακα, όπως μερικά αντικαταθλιπτικά ή η κορτιζόνη, που προκαλούν αύξηση της όρεξης και κατά συνέπεια του σωματικού βάρους.

Ποια νοσήματα προκαλεί η παχυσαρκία;

Η παχυσαρκία επηρεάζει τη σωματική και ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής του ατόμου και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές που οδηγούν σε πρόωρο
θάνατο.
Είναι γνωστό ότι η παχυσαρκία αποτελεί την 5η αιτία θανάτου παγκοσμίως.

Τα πιο συχνά νοσήματα που υποβοηθούνται από την παχυσαρκία είναι:

  • Τα ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ
    – Στεφανιαία νόσο
    – Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια
  • Τα ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ
    – Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2
    – Υπερλιπιδαιμία
    – Υπερουριχαιμία
    Ορισμένες μορφές ΚΑΡΚΙΝΟΥ, όπως ο καρκίνος του παχέος εντέρου, του στομάχου, του ήπατος, της χοληδόχου κύστης, του μαστού)
  • Άλλα νοσήματα:
    – ΛΙΠΩΔΗΣ ΔΙΗΘΗΣΗ ΗΠΑΤΟΣ
    – ΧΟΛΟΛΙΘΙΑΣΗ
    – ΕΚΦΥΛΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ (λόγω φθοράς των αρθρώσεων από το
    αυξημένο ΣΒ)
    – ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ
    – ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ – ΑΚΜΗ – ΥΠΕΡΤΡΙΧΩΣΗ στις γυναίκες
    – ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ και στα δύο φύλα
    – ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
    – ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ – ΥΠΕΡΤΑΣΗ / ΠΡΟΕΚΛΑΜΨΙΑ –
    ΑΥΞΗΜΕΝΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΤΟΚΕΤΟΥ ΜΕ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ

Πώς αντιμετωπίζεται η παχυσαρκία;

Οι παχύσαρκοι και υπέρβαροι, δεν πρέπει να εφησυχάζουν ούτε να απογοητεύονται αλλά να απευθύνονται στον ειδικό γιατρό, ο οποίος αφού κάνει πλήρη διερεύνηση των αιτίων της παχυσαρκίας και τον απαιτούμενο εργαστηριακό έλεγχο :

– θα υπολογίσει το Βασικό Μεταβολισμό και την Ημερήσια Κατανάλωση Ενέργειας
– θα σχεδιάσει εξατομικευμένο διαιτολόγιο
– θα αντιμετωπίσει τις επιπλοκές της παχυσαρκίας (πχ Σακχαρώδης Διαβήτης, Αρτηριακή Υπέρταση, Υπερλιπιδαιμία κα)
– θα χορηγήσει την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή.

Συνοπτικά, η νόσος αντιμετωπίζεται με:

1. ΔΙΑΙΤΗΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ
2. ΑΣΚΗΣΗ
3. ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
4. ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ

Υπάρχουν φάρμακα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας;

Το κλασσικό φάρμακο κατά της παχυσαρκίας είναι η ορλιστάτη, η οποία δρώντας στο στομάχι και το λεπτό έντερο προκαλεί δυσαπορρόφηση του λίπους.
Τα τελευταία χρόνια κυκλοφορούν και στην Ελλάδα νεότερα και πολύ αποτελεσματικότερα φάρμακα, που μειώνουν το αίσθημα της πείνας και αυξάνουν την αίσθηση κορεσμού δρώντας στο πεπτικό αλλά και στα τμήματα του εγκεφάλου που ελέγχουν την πρόσληψη τροφής και την όρεξη.
Βεβαίως, πρέπει να σημειωθεί ότι η φαρμακευτική αγωγή δεν υποκαθιστά τη δίαιτα και την άσκηση αλλά, λειτουργεί συμπληρωματικά σε αυτές για επιπρόσθετη απώλεια βάρους.
Είναι αυτονόητο ότι τα φαρμακευτικά σκευάσματα κατά της παχυσαρκίας, όπως και οποιοδήποτε φάρμακο, θα πρέπει να χορηγούνται αυστηρά μόνο από τον ειδικό γιατρό, ο οποίος θα είναι σε θέση να αξιολογήσει τόσο την αποτελεσματικότητα όσο και την ασφάλεια της αγωγής.

Πότε πρέπει ένας παχύσαρκος να χειρουργηθεί;

Οι ενδείξεις για βαριατρική (μεταβολική) χειρουργική είναι:
Δείκτης Μάζας Σώματος > 40 kg/m2 ή > 35 kg/m2 με ≥ 1 συνοδό νόσημα που σχετίζεται με την παχυσαρκία.

Αποτελεί τη θεραπεία με τη θεαματικότερη απώλεια βάρους ( περίπου 60% απώλεια του υπερβάλλοντος βάρους, η οποία διατηρείται σε βάθος 15ετίας).